همه چیز درباره گیاه شیرین بیان

 ​

نام علمی:

.Glycyrrhiza glabra L

تیره:

Fabaceae

شیرین بیان یکی از قدیمیترین گیاهان دارویی است. بیش از چهار هزار سال پیش بومیان درّه ها و دشتهای بین النهرین، آسیای صغیر و جنوب آسیا ریشۀ شیرین بیان را به پیشگاه فرمانروایان خود به نشانۀ عرض عبودیّت تقدیم می کردند. در کتیبه های به  جا مانده از اقوام آشوری و پاپیروسهای مصری به نام شیرین بیان اشاره شده است. قراعنۀ مصر با خواص شیرین بیان آشنایی داشتند و ریشۀ این گیاه را با آب می آمیختند تا نوشیدنی گوارایی به نام «مای سوس» به دست آورند. هم اکنون نیز از این نوع نوشیدنی در میان مردم مصر استفاده می شود(15). «دیوسکورید» حکیم یونانی در قرن اول میلادی در کتاب خود شیرین بیان را برای صاف کردن صدا و نرم کردن مزاج توصیه کرده است. «ابوعلی سینا» نیز در کتاب خود خواص درمانی شیرین بیان را بر شمرده است ..

«گلیسیریزاگلابرا» یک نام یونانی است و از دو واژۀ «گلیکیس» به معنی شیرین و «ریزا» به معنی ریشه مشتق شده است. «گلابرا» به معنای صاف و بدون کرک است که اشاره به بدون کردک بودن میوۀ این گیاه دارد.

از ریشۀ شیرین بیان در اکثر فارماکوپه ها به عنوان دارو یاد شده است. از مواد مؤثّرۀ این گیاه در صنایع داروسازی، نوشابه سازی، شیرین سازی و دخانیات استفاده می شود.

مواد مؤثّرۀ ریشۀ شیرین بیان مدر و ملین است و به واسطۀ وجود برخی فلاونوئیدها اثر مفیدی در معالجۀ زخم اثنی عشر و بیماریهای معدی دارد. از این مواد برای درمان بیماریهای مربوط به ریه مانند برونشیت نیز استفاده می شود.

شیرین بیان در سطوح وسیعی در کشورهای انگلیس، بلژیک، فرانسه، آلمان، ایتالیا، یونان و ترکیه کشت می شود .

گیاهشناسی

شیرین بیان گیاهی است چند ساله، مدیترانه ای و در جنوب شرق آسیا گسترش زیادی دارد. این گیاه از جنوب اروپا تا آسیای مرکزی میان دو عرض جغرافیایی 30 و 45 درجه نیم کرل شمالی می روید و کشورهای اسپانیا، ایتالیا، فرانسه، یونان، ترکیه، سوریه، عراق، ایران و افغانستان را در بر می گیرد.

ارتفاع شیرین بیان متفاوت و بین 100 تا 200 سانتی متر است. گیاه دارای شاخ و برگهای انبوه و فراوان است. برگها مرکب و دارای چهار تا هفت جفت برگچه و یک برگچۀ انتهایی است (شکل 8-1). رنگ برگچه ها سبز تیره است. گلها نامنظم و به رنگهای زرد، ارغوانی و یا بنفش و به صورت مجتمع در انتهای ساقه های گل دهنده مشاهده می شوند. طول گلها به بیش از یک سانتی متر می رسد. گیاه اواخر بهار و اوایل تابستان (خرداد – تیر) به گل می رود.

میوه به طول دو تا سه سانتی متر و خرمایی رنگ می باشد. طرفین میوه باریک و کم و بیش نوک تیز می شود. داخل میوه سه تا پنج دانۀ لوبیایی شکل به رنگ قهوه ای وجود دارد. پوستۀ دانه ضخیم و محکم و وزن هزار دانه 10 گرم است.

برای خواندن ادامه مطلب اینجا کلیک کنید.

همه چیز درباره گیاه بابونه (بابونه آلمانی)

نام علمی:

Matricaria chamomilla

تیره:

Asteraceae

بابونه از قدیمی ترین گیاهان دارویی شناخته شده توسط انسان است . مردم مصر و یونان باستان از خواص دارویی آن مطلع بوده و برای درمان بعضی بیماری ها از این گیاه استفاده می کرده اند . دو تن از حکمای یونان به نام ((پلینیوس)) و ((دیوسکورید)) در تالیفات خود از بابونه بنام ((کاماملون)) یاد کرده و خواص درمانی آن را شرح داده اند .

بابونه در تمام فارماکوپه های معتبر به عنوان یک گیاه دارویی معرفی شده و خواص درمانی گلهای این گیاه مورد بررسی قرار گرفته است. از مواد موثره گلهای بابونه داروهای ضد تورم ، داروهایی برای معالجه دل درد ، نفخ شکم و زخمهای پوستی تهیه می شود . در اکثر کشورهای غربی از دم کرده گلهای بابونه به عنوان اشتها اور و هضم کننده غذا استفاده می شود .

اسانس گلهای این گیاه اثر ضد میکروبی دارد و از آن در صنایع داروسازی ، بهداشتی و آرایشی و غذایی نیز استفاده می شود .

در صنایع بهداشتی و آرایشی از مواد موثره گلهای بابونه کرمهای مرطوب کننده و روشن کننده پوست تولید می شود . از عصاره گلهای این گیاه به عنوان افزودنی به شامپو جهت تقویت موی سر استفاده می شود .

بابونه گیاهی است همه جایی و تقریبا” در تمام نقاط جهان به صورت خودرو می روید . کشت این گیاه در مقیاس وسیع از 20 سال پیش در اغلب کشورهای غربی آغاز شده است . در حال حاضر نیاز صنایع مختلف به گلهای بابونه در حدود چهار هزار تن (گل خشک) است .   کشورهای عمده تولید کننده بابونه عبارتند از : مجارستان ، روسیه ، آرژانتین ، آلمان ، چک ، اسلواک ، فنلاند ، مصر و اخیرا”هندوستان .

گیاهشناسی

بابونه گیاهی علفی و یک ساله است . این گیاه سرمای زمستان را تحمل می کند . در مناطق معتدله علف هرز ذرت و یونجه است . بابونه در عرض جغرافیایی 63 تا 64 درجه شمالی در سطوح وسیعی می روید . منشا این گیاه آسیای صغیر گزارش شده است ولی در شمال و جنوب آمریکا و همچنین در استرالیا می روید .

ریشه بابونه مخروطی شکل و کم وبیش سطحی است . ریشه در اواخر دوره رویش از انشعابهای فراوانی برخوردار می شود . ساقه استوانه ای شکل است . ارتفاع ساقه متفاوت است و به شرایط اقلیمی محل رویش گیاه بستگی دارد و بین 50 تا 80 سانتی متر است . در زمینهای شور ساقه کوتاه و به صورت خوابیده روی زمین قرار می گیرد . برگها ، منقسم ، باریک ، کشیده و نیزه ای شکل است . برگها صاف و فاقد کرک هستند و به صورت متناوب نسبت به یکدیگر روی ساقه قرار می گیرند . گلها در انتهای ساقه های اصلی و فرعی ظاهر می شوند . قسمت میانی گلها که مجموعه ای از گلچه های لوله ای زرد رنگ است و در اوایل رویش نیمه کروی است که با نمو کامل گلها و باز شدن گلچه های لوله ای کم و بیش مخروطی شکل (به شکل کله قند) می شوند . قطر گلهای بابونه متفاوت و بین 5/1 تا 3سانتی متر است .

برای خواندن ادامه مطلب اینجا کلیک کنید

همه چیز درباره گیاه پاخری

 ​

نام علمی:

Tussilago farfara

تیره:

Asteraceae

پاخری در اکثر فارماکوپه های معتبر به عنوان یک گیاه دارویی ارزشمند معرفی شده است . برگ ها و گل های پاخری خاصیت دارویی دارند .

((توسیلاگو)) از کلمه لاتین ((توسیس)) به معنی سرفه مشتق شده که نشان می دهد از زمان های قدیم از این گیاه برای معالجه سرفه استفاده می شده است .

از مواد موثره این گیاه برای معالجه سرفه های خشک و درمان التهابهای دهان ، گلو و مجاری تنفسی استفاده می شود . مواد موثره این گیاه خاصیت ضدعفونی کنندگی نیز دارد .

از عصاره پاخری در صنایع بهداشتی و آرایشی در تهیه شامپو های گیاهی و کرم استفاده می شود .

گیاهشناسی

پاخری گیاهی علفی و چندساله است . منشا این گیاه آسیا ، اروپا و آفریقای شمالی گزارش شده و سپس به قاره آمریکا وارد شده است . این گیاه در خاک های مرطوب و باغ ها به طور خودرو می روید .

ریشه پاخری استوانه ای شکل و کم و بیش سطحی و حالتی خزنده دارد . در اواخر زمستان و اوایل بهار گل ها ظاهر می شوند سپس در اواسط بهار برگ های طوقه ای تشکیل می گردند . گل ها به رنگ زرد طلایی ، گلچه ها باریک و کشیده است . برگ ها پهن و قطر آن 15 تا 20 سانتی متر است . قسمت تحتانی برگ از کرکهای انبوهی پوشیده شده است . ساقه فلس دار و ارتفاع آن در مرحله رسیدن میوه به 30 سانتی متر می رسد .

میوه فندقه است . بذرها پس از رسیدن به سهولت از گیاه جدا و به اطراف ریزش می کنند . وزن هزاردانه 0/3 گرم است . گل ها و برگهای پاخری حاوی مواد موثره است . برگ ها حاوی مواد موسیلاژی (18درصد) فلاونوئید و ترکیبات تری ترپنوئیدی است . از دیگر مواد موجود در برگ ها می توان از آلکالوئید ((پیرولیزیدین)) ، ((سنکیرکین)) و ((توسیلاگین)) نام برد .

برای خواندن ادامه مطلب اینجا کلیک کنید.

همه چیز درباره گیاه بابونه رومی

 ​

نام علمی:

Anthemis nobelis L. var. flora plena

تیره:

Asteraceae

بابونه رومی از مدتها پیش به عنوان یک گیاه دارویی همواره مورد توجه مردم بوده است . از قرن پتنزدهم این گیاه در مرکز اروپا به منظور استفاده در صنایع داروسازی و بهداشتی و آرایشی مورد توجه قرار گرفت . کشت بابونه رومی از قرن شانزدهم در کشور آلمان آغاز شد .

در اکثر فارماکوپه های معتبر از گلهای بابونه رومی به عنوان دارو یاد شده است . از مواد موثره گلهای این گیاه برای هضم غذا و مراقبت و نگهداری مو و پوست استفاده می شود . از دم کرده این گلها به عنوان معرق و ماده ای که سبب تسکین دردهای شدید می شود استفاده می گردد .

از اسانس بابونه رومی به مقیاس فراوانی در صنایع بهداشتی و آرایشی استفاده می شود . بابونه رومی در بعضی کشورها به عنوان گیاهی زینتی کشت می شود .

این گیاه در سطوح وسیعی در کشورهای بلژیک ، هلند ، انگلیس ، فرانسه و ایتالیا کشت می شود .

گیاهشناسی

بابونه رومی گیاهی علفی و چند ساله است . این گیاه مدیترانه ای است و منشا آن پرتغال ، فرانسه و الجزایر گزارش شده است . بابونه رومی به صورت خودرو مشاهده نشده و معمولا” کشت می شود .

از قسمت فوقانی ریزوم انشعابهای ریشه ای فراوانی خارج می شود . ساقه این گیاه ساده یا منشعب به طول 20 تا 40 سانتی متر و کم و بیش کرکدار است . برگها به رنگ سبز روشن و در طول ساقه به طور متناوب قرار می گیرند . برگها دارای بریدگیهای عمیق و کم و بیش نخی شکل می باشند . گلها به رنگ سفید به قطر یک تا سه سانتی متر و در نواحی فوقانی ساقه های اصلی و فرعی تشکیل می گردند . میوه فندقه و رنگ آن نقره ای تیره است .

گلدهی از اواخر بهار (خرداد) آغاز می شود و تا اواخر تابستان (اواخر مرداد) ادامه می یابد . تمام قسمتهای گل حاوی اسانس است که در حفره های خاصی ترشح و ذخیره می گردد .

گلهای خشک دارای 6/0 تا 5/1 درصد و پیکر رویشی محتوی 2/0 تا 4/0 درصد اسانس می باشند . اسانس گلها از کیفیت بسیار مطلوبی برخوردار است .

اسانس استخراج شده از گل تازه به رنگ سبز روشن است . پس از گذشت چند روز به رنگ سبز یا زرد مایل به قهوه ای تبدیل می شود . اسانس استخراج شده از گلهای خشک به رنگ زرد مایل به قهوه ای است .

اسانس بابونه رومی دارای بوی تند و تند مزه است . مهمترین مواد تشکیل دهنده اسانس عبارتند از : مواد الکلی مختلف ، ((اسید آنجلیک)) ، ((استربوتیل اسید آنجلیک)) ، ((استر بوتیل اسید ایزوبوتیریک)) ، ((اسیدمتاکریلیک)) و استر آن ، ((آنتمول)) و ((کامازولن)) . از مواد دیگر گل بابونه رومی می توان از ((مواد تلخ)) ، ((کولین)) ، ((اپی نین)) ، ((اینوزیتول)) ، ((گورستین)) و ترکیبات قندی نام دارد .

برای خواندن ادامه مطلب اینجا کلیک کنید.

همه چیز درباره گیاه گل قاصد

 ​

نام علمی:

Taraxacum officinalis

تیره:

ASTERACEAE

از گل قاصد مدتهاست به عنوان یک گیاه دارویی استفاده می شود . در برخی کشورها از برگهای تازه این گیاه سالادهای مخصوص تهیه می شود . تاراگزاکوم از کلمه لاتین ((تاراگزیس)) به معنای التهاب چشم مشتق شده و نشان می دهد که برای معالجه ناراحتیهای چشم از این گیاه استفاده می شده است .

در تعدادی از فارماکوپه ها از ریشه ، برگ و پیکر رویشی گل قاصد به عنوان دارو یاد شده و خواص درمانی آن مورد بررسی قرار گرفته است . از مواد موثره این گیاه برای معالجه رسوبات صفراوی و برخی ناراحتی های کبدی استفاده می شود . از این گیاه همچنین به عنوان مدر و مسکن استفاده می کنند .

گل قاصد در بعضی کشورهای غربی در سطوح کم کشت می شود .

گیاهشناسی

گل قاصد گیاهی علفی و چند ساله است . منشا این گیاه مناطق اروپا – آسیا گزارش شده و در مرکز ، شرق و جنوب اروپا گسترش دارد .

ریشه گل قاصد دوکی شکل و مستقیم است . طول ریشه 20 سانتی متر و ضخامت آن 1 تا 3 سانتی متر می باشد . ریشه تازه ، نرم و قسمت خارجی آن ممکن است قهوه ای روشن ، قرمز کم رنگ یا قهوه ای تیره باشد . در حالی که قسمت داخلی ریشه سفید یا خاکستری رنگ است . ریشه انشعابهای ترد و شکننده متعددی دارد . برگها نیزه ای شکل ، طویل به طول 15 تا 25 سانتی متر و پهنای آن 4 تا 5 سانتی متر است . حاشیه برگها کنگره دار است . برگها فاقد دمبرگ و مستقیما” به ساقه متصل می باشند . گلها در انتهای ساقه های اصلی و فرعی پدیدار می شوند . گلچه ها زردرنگ هستند . اولین گلها اوایل بهار (فروردین) ظاهر می شوند و گلدهی معمولا” تا اوایل پاییز (مهر) ادامه می یابد . میوه فندقه است . وزن هزاردانه 42/0 تا 52/0 گرم است . به قسمت فوقانی دانه پاپوسهای بسیار ظریف و سبکی متصل است که به محض رسیدن از گیاه و به اطراف پراکنده می شوند .

برگهای گل قاصد حاوی مقادیر فراوان ویتامینهای آ ، ب و ث است . ریشه حاوی ترکیبات تری ترپن (مانند تاراکساسترول) و مواد تلخ مانند ((لاکتوکاپیکرین)) است که بر اثر تجزیه به ترکیبات ((لاکتوسین)) که مسکن می باشد تبدیل می شود . ریشه همچنین حاوی ترکیباتی نظیر ساپونین و تانن است . تمام پیکر گیاه غنی از عنصر پتاسیم است .

برای خواندن ادامه مطلب اینجا کلیک کنید.