رشد موهای زائد بدن به خودی خود امری طبیعی است که در تمامی افراد فارغ از جنسیت ، از سنین نوجوانی آغاز و در سنین بلوغ نیز کمی پر رنگ تر و ضخیم تر می گردد. برای آقایان این مورد امری طبیعی و تحمل آن نیز ساده تر بوده ، اما بسیاری از خانم ها ، راهکارهای متعددی از جمله لیزر ، اپیلاسیون و دیگر روش ها را برای مقابله با آن بر می گزینند. اما همانطور که می دانیم هیچ روش قطعی برای از بین بردن کامل این موها وجود نداشته، اما با روش ها و راهکارهایی که در ادامه این مطلب آمده، می توان موهای زائد را تضعیف و از رشد بی رویه آنها در نقاط مختلف بدن بگونه ای غیر طبیعی جلوگیری کرد.
عوامل موثر در تقویت و رشد مجدد موهای زائد
در رشد مجدد موهای زائد پس از ، از بین بردن آنها و یا رشد بی رویه آنها در فرد عوامل مختلفی تاثیر گذار بوده که عوامل ژنتیکی (تقویت آنزیم های جنسی مردانه)، وجود بیماری های خاص ( کم کاری غدد ، تومور ) ، رژیم و عادات غذایی نامناسب و همچنین عوامل محیطی جز موارد شایع آنها می باشد. بگذارید خیالتان را در ابتدا راحت کنم که هیچ روش درمانی مانند اپیلاسیون و موم درمانی و حتی لیزر موهای زائد بدن نمی تواند برای همیشه شما را از دست این موهای زائد خلاص کند، بلکه تاثیر همه آنها برای بازه زمانی خاصی بوده و بسیاری از آنها نیز مانند لیزر باعث تضعیف و کم رنگ شدن موهای زائد بدن می گردد. در واقع رویش این موها در بدن جزئی از چرخه حیات فیزیکی بدن است. اما روش های طبیعی که در ادامه آمده به کاهش رشد بی رویه آنها در کنار روش های درمانی کمک شایانی می کند.
تشخیص نوع موهای زائد بدن
بطور کلی در بدن خانم ها ممکن است دو نوع موی زائد رشد کند که یکی از آنها موهای زائد کرکی شکلی هستند و معمولاً با اپیلاسیون یا الکترولیز برطرف می شوند. نوع دیگر موی زائد که در قسمت های مختلف بدن پس از سنین بلوغ رشد کرده و در نواحی مختلف دارای تراکم و ضخامت های متفاوتی بوده و ضخیم ترین آنها در نواحی زیر بغل و تناسلی می باشد. البته رشد این نوع موها بطور طبیعی در بدن تمامی افراد وجود داشته و با استفاده از اصلاح تیغ ، اپیلاسیون و موم یا مراجعه به مطب پوست و زیبایی با دستگاه لیزر به راحتی رفع می گردد. اما نوع دیگری از موهای زائد وجود دارند که بصورت موهای ضخیم و به یکباره در نواحی مانند بازو ، چانه ، دور سینه و گردن شروع به رشد کرده که تراکم آنها در نواحی خاص به یکباره زیاد می شود. این نوع از موهای زائد معمولاً می تواند نشانه ای از یک اختلال یا بیماری هورمونی در فرد بوده که پیشنهاد می کنیم به جای رفع آنها ، در ابتدا به دنبال دلیل رشد آنها باشید، چرا که ممکن است بیماری هایی نظیر اختلال در عملکرد غدد و ترشح هورمون ها ، کم کاری غدد یا حتی سرطان و تومور دلیل رشد آنها باشد. البته در مواردی مصرف داروهای پزشکی برای بیماری های قلبی ، بارداری و یا اختلالات ژنیتیکی از عمده دلایل آن بوده که می بایست با مراجعه به پزشک راهکارهای درمانی آنها به جای حذف موهای زائد در پیش گرفته شود و با درمان کامل رشد این موها نیز متوقف خواهد شد.
** استفاده از داروهایی خاص با عارضه جانبی باعث افزایش رشد موها می شوند. به عنوان مثال داروهایی نظیر بعضی از داروی تشنج ، کورتیزون ، نوع بخصوصی از انسولین . لذا برای رفع این مشکل می توانید با مشورت پزشک متخصص خود و با تغییر به داروی جایگزین از رشد موهای زائد بیشتر جلوگیری بعمل آورید.
استفاده از ماسک های طبیعی نظیر ماسک های صورت با ترکیبات مختلفی برای این منظور استفاده می شود. اما بهترین و در دسترس ترین آنها که تاثیر بیشتری در این مورد دارد، ماسک زردچوبه برای صورت می باشد.
زردچوبه :
آیا واقعا زردچوبه به کاهش موهای زائد می انجامد؟ شاید باورتان نشود، اما زردچوبه دارای مواد شیمیایی بوده که با تکرار استفاده از ماسک زردچوبه ، موهای زائد بطور طبیعی کاهش می یابد. بدین منظور در ابتدا با ترکیب زرد چوبه و شیر ماسک را درست کرده که به شکل خمیر است و سپس به روی پوست صورت بگذارید. پس از یک ربع که خمیر روی پوست خشک شد، آن را بشوئید. شایان ذکر است تکرار این عمل باعث تضعیف چشمگیر رشد موهای زائد و نازک شدن آنها می گردد. البته یکی از مشکلاتی که ماسک زردچوبه ایجاد می کند ، رنگ گرفتن به پوست است. اما نگران نباشید ، شما می توانید با صابون ملایم به راحتی پوست را شستشو داده و رنگ آن را از روی پوست پاک کنید.
در عین حال استفاده از این ماسک ها در پاکسازی پوست به منظور روشن کردن پوست ، رفع لکه های پوستی ، رفع آکنه ، پاک و صاف کردن پوست هم کمک می کند.
چای سبز و نعنا :
ا توجه به اینکه از چای نعناع خشک ، هم در طب سنتی و هم در طب مدرن ، برای از بین بردن موهای زائد استفاده می گردد ، تحقیقات نشان داده که این دم نوش در کنترل رشد موهای زائد موثر است. بدین ترتیب ترشح هورمون تستوسترون را کاهش و هورمون های زنانه را در بدن فرد افزایش می دهد. بعلاوه مطالعات نشان داده که پلی فنول ها در چای سبز نیز در کاهش هورمون های عامل هیرسوتیسم کمک می کند. در این راستا نوشیدن دو فنجان چای سبز یا چای نعنا کمک شایانی در تنظیم هورمون های رشد موهای زائد در خانم ها و باعث کاهش هورمون های مردانه می گردد.
استفاده از مواد غذایی ارگانیک: بخصوص مرغ و گوشت طبیعی باید جایگزین مرغ های هورمونی شود ، چرا که بسیاری از هورمون های بکار رفته برای رشد ، باعث ایجاد اختلال و تقویت هورمون های مردانه و در نتیجه آن ایجاد پرمویی در زنان می گردد.
تغییر رژیم غذایی از گوشت قرمز به سویا : گوشت قرمز به دلیل بالا بردن سطح هورمون آندروژن در بدن و افزایش رشد موهای زائد به مقدار زیاد توصیه نمی شود و باید مقدار مصرفی گوشت خود را در رژیم غذایی کاهش دهید. همچنین محصولات سویا جایگزین خوبی برای گوشت با افزایش سطح هورمون استروژن در بدن باشد تا با هورمون آندروژن طبیعی بدن و رشد موهای زائد مقابله کند.
پرهیز از روش های اصلاح تهاجمی :
بهتر است از روشهایی مانند تیغ و ژیلت برای رفع موهای زائد بخصوص در سنین نوجوانی پرهیز کنید، چرا که این روش ها فقط ساقه مو را اصلاح کرده و به زودی شاهد رشد مجدد آنها و حتی در شرایط بدتر تقویت و ضخیم تر شدن موهای زائد بدن می گردد. در حقیقت اصلاح با تیغ باعث می شود که موهای در فاز استراحت به فاز فعال رشد مو برود و این موضوع توسط پزشکان پوست و قبل از انجام لیزر موهای زائد به منظور فعال کردن این موها و اثربخشی لیزر درمانی بکار می رود.
کاهش وزن :
برای افرادی که دچار اضافه وزن می باشند. به دلیل اینکه با افزایش وزن و چربیهای اضافی در بدن ، با تاثیر بر تولید هورمون اضافی ، باعث افزایش در رشد موهای زائد در بدن می شود. بدین ترتیب با کاهش وزن ، شاهد تنظیم هورمون و کاهش رشد موهای زائد نیز خواهید بود. برای کاهش وزن لطفاً از روشهای سالم مانند تغذیه سالم و ورزش استفاده کنید. لازم به ذکر است کاهش وزن در افراد با سندرم تخمدان پلی کیستیک ، علاوه بر درمان به کاهش موهای زائد نیز می انجامد.
سویا؛ افزایش هورمون استروژن با وعدههای غذایی
سومین راه آسان و خانگی برای رفع موهای زائد، مصرف سویا در وعدههای غذایی است. سویا حاوی یک ترکیب گیاهی طبیعی به نام فیتواستروژن است که در بدن شما، مشابه استروژن عمل میکند.
موهای زائد میتوانند به دلیل کمبود استروژن در بدن ایجاد شوند، بنابراین خوردن سویا و محصولات آن مانند شیر سویا یا برگر سویا ممکن است به افزایش سطح استروژن کمک کند. سعی کنید هر روز حداقل یک محصول سویا دار را در وعده غذایی خود داشته باشید.
اما اگر چندان طرفدار روشهای خانگی برای کاهش موهای زائد نیستید، مصرف داروهای ضد آندروژن نیز میتوانند گزینه مناسبی برای شما باشند. داروهای ضد آندروژن، با کاهش میزان هورمون آندروژن، میتوانند به کاهش رشد موهای صورت و بدن کمک کند.
پیش از تهیه یا مصرف داروهای ضد آندروژن، حتماً با پزشک خود مشورت و از مصرف داروهای هورمونی بدون تجویز پزشک، جداً خودداری کنید.
ویتامین D؛ بهترین مکمل برای از بین بردن موهای زائد
همانقدر که وجود ویتامین D برای رشد موهای سر حیاتی و پراهمیت است، مصرف منظم آن میتواند در کنترل موهای زائد نیز معجزهآور باشد! با پزشک متخصص خود مشورت کنید و میزان ویتامین D مورد نیازتان را در برنامه غذایی هفتگی خود بگنجانید.
روشهایی که در این مقاله معرفی کردیم، به دلیل تغییر میزان آندروژن طبیعی بدن ممکن است برای آقایان مؤثر نباشد. اما مصرف ویتامین D نه تنها از لحاظ هورمونی برای آنها خطرناک نخواهد بود، بلکه با کنترل موهای زائد در نواحی مختلف بدن، به زیبایی و سلامت جسم آنها خواهد افزود.
مصرف گل صدتومانی!
مصرف گل صدتومانی یکی دیگر از روشهای خانگی برای کاهش سطح اندروژن خون و در نتیجه، کاهش میزان موهای زائد در بدن است. بهتر است پیش از مصرف این گیاه با پزشک خود مشورت کنید تا میزان مصرف را با توجه به سن، جنسیت و شرایط سلامت شما تعیین کند.
در نظر داشته باشید که مصرف داروهای گیاهی و روشهای خانگی ممکن است بتوانند به کاهش رویش موهای زائد کمک کنند، اما نمیتوانند در از بین بردن موهای زائد فعلی نقش بسزایی داشته باشند. به همین دلیل اگر همین حالا از هیرسوتیسم یا پرمویی رنج میبرید، لیزر موهای زائد را بهعنوان یک راه حل تضمینی در نظر داشته باشید.
راهکارهای درمانی برای تضعیف رشد موهای زائد بدن
کاهش دائمی موهای زائد ، با روش های الکترولیز ، IPL و لیزر موهای زائد روش اپیلاسیون خوانده می شود که در آن تخریب فولیکول مو شکل می گیرد. البته روش های دیگر بجز موارد فوق شامل وکس و موم ، شیو ، اصلاح ، کرم موبر که باعث حذف موقت موهای زائد شده و بر فولیکول و پیاز مو تاثیری نداشته ، بلکه تنها ساقه مو را از بین می برد ، روش دپیلاسیون خوانده می شود.
در ادامه با بعضی از این روش ها آشنا خواهیم شد.
۱- استفاده از کرم های تضعیف کننده رشد مو:
از جمله راهکارهای شایع در این مورد استفاده از کرم های تضعیف کننده رشد موهای زائد بدن است که معتبر ترین آنها کرم وانیکا است که با تاثیر بر روی فولیکول های ریشه مو باعث کاهش رشد ، تضعیف و یا حتی حذف آن در برخی موارد می گردد. اما به دلیل هزینه های زیاد این نوع کرم ها معمولاً فقط برای نواحی صورت استفاده می شوند. البته کرم هایی با هزینه های بسیار کمتر نیز در این مورد وجود دارند که اکثر ادعای آنها در مورد تضعیف و یا جلوگیری از رشد موهای زائد یا کاملاً بی پایه و ادعایی غلط و یا تاثیر آنها آنقدر ناچیز است که ارزش امتحان کردن ندارند.
۲- استفاده از لیزر موهای زائد بدن :
و اما بهترین روشی که تاکنون برای حذف رشد موهای زائد بدن و تضعیف آنها در مراحل رشد بعدی که تا کنون وجود داشته و به نوعی توصیه تمامی متخصصان برای حداکثر نتیجه می باشد، استفاده از لیزر برای تضعیف و حذف موهای زائد می باشد که در کلینیک های زیبایی و مطب های پوست و زیبایی انجام می شود. این روش معمولاً برای ایجاد نتیجه دائمی، نیاز به تکرار ۴ تا ۶ جلسه ای داشته، اما بطور قطع نتیجه بخش می باشد و تاثیر آن در هر مرحله، کاهش رشد بعدی موهای زائد کاملاً چشم گیر بوده بطوری که ممکن است ۹۰ درصد تا ۹۸ درصد موهای زائد شما را حذف کرده و از رشد مجدد آنها جلوگیری کند.
فواید لیزر موهای زائد :
– لیزر موهای زائد روشی ایمن تر و موثرتر نسبت به هر روش دیگر اپیلاسیون نظیر لیزر خانگی IPL یا الکترولیز می باشد که با کاهش دائمی موهای زائد همراه است. شایان ذکر است این روش به پرطرفدارترین و محبوب ترین روش رفع موهای زائد در جهان بدل شده ، چنانچه علاوه بر بانوان ، آقایان نیز از لیزر درمانی برای از بین بردن موهای زائد خود استفاده می کنند.
– با توجه به اینکه در لیزر موهای زائد ، از پرتو متمرکز نور استفاده می شود ، لذا احتمال خطر آسیب کمتری به پوست نسبت به سایر روشها وجود دارد. لازم به ذکر است ، دستگاه لیزر به گونه ای دقیق طراحی شده که ملاک هدف گیری آن ، ملانین یا رنگدانه هر فولیکول مو در پوست می باشد و با پوست و بافت و اجزای داخلی بدن ، کاری ندارد.
– سرعت بالا در از بین بردن موهای زائد با روش لیزر درمانی باعث می شود که زمان انجام لیزر کاهش یابد. بعنوان مثال لیزر فول بادی (لیزر موهای تمام بدن) در حدود ۳۰-۴۰ دقیقه انجام گیرد. لازم به توضیح است که انجام لیزر فول بادی به معنای مناسب بودن برای تمام نقاط بدن می باشد که از دیگر مزایای لیزر موهای زائد محسوب می گردد.
– استفاده از طول موج های متفاوت برای همه طیف رنگ پوست ۱ تا ۶ بر اساس معیار فیتزپاترک که شامل لیزر الکس برای پوست های روشن ، لیزر دایود برای همه رنگ پوست و لیزر اندیاگ برای پوست های تیره می باشد. لازم است بدانید که در گذشته ، برای پوست های تیره ، انجام لیزر موهای زائد ممنوع بود ، اما با پیشرفت فناوری و ابداع لیزر اندیاگ ، افراد با پوست تیره هم قادر به انجام لیزر برای رفع موهای زائد خود شدند.
– روش لیزر موهای زائد بدون درد بوده و تنها با کمی گز گز در اثر ورود نور متمرکز به پوست همراه است که البته امروزه با استفاده از دستگاه های لیزر جدید دارای خنک کننده های قوی این مشکل هم رفع شده است. در نتیجه لیزر درمانی با کمترین ناراحتی و درد انجام می گردد.
– تعداد جلسات و هزینه لیزر موهای زائد نسبت به سایر روشها نظیر الکترولیز کمتر بوده و حدوداً در ۸ جلسه ماهیانه ، موهای زائد کاهش قابل توجهی پیدا می کنند. البته جلسات شارژ و ترمیم به صورت هر چند ماه یکبار انجام می گیرد که در افراد مختلف ، متفاوت می باشد و در نهایت ، این جلسات به شارژ سالیانه خواهد رسید. در نتیجه در هزینه هم صرفه جویی خواهد شد.
معایب لیزر موهای زائد :
– جلسات ترمیمی سالانه بعد از دوره کامل ۸ ماهه لیزر لازم است. با توجه به اینکه لیزر موهای زائد بر اساس سازمان غذا و داروی آمریکا به عنوان کاهش دائمی موهای زائد تایید شده است و نیز به دلیل اینکه موها تا پایان عمر حتی به تعداد بسیار کم در حال رشد می باشند. در نتیجه انجام جلسات شارژ بعد از رسیدن به حد مطلوب نتایج لیزر درمانی در ابتدا چند ماهه و سپس سالیانه باید صورت گیرد تا با افزایش رشد مو غافلگیر نشویم.
– با تمام مزایای لیزر موهای زائد ، این روش برای رنگ موی سفید و بور نامناسب است که البته می توان بجای لیزر از الکترولیز استفاده کرد که در ادامه به توضیح این مطلب می پردازیم.
3- استفاده از دستگاه لیزر خانگی IPL :
IPL همان نور شدید پالسی که مانند لیزر ، از پرتو نوری قدرتمند استفاده کرده اما لیزر نیست. این دستگاه ها با انتشار پرتوهای نوری و جذب آن توسط پوست باعث گرم شدن فولیکول مو شده و به آن آسیب رسانده و سبب کاهش دائمی موهای زائد می گردد .
مزایای لیزر خانگی IPL :
– قابل حمل بودن و امکان استفاده در منزل
– ارزان تر از روش های لیزر و الکترولیز
– موثر روی موهای تیره و ضخیم
– مناسب برای پوست روشن و رنگ موی تیره با مقدار حجم موهای زائد محدود
معایب لیزر خانگی IPL :
– از بین بردن موهای زائد با درصد کمتر نسبت به لیزر و الکترولیز
– احتمال آسیب به پوست در نتیجه انتشار نور غیرمتمرکز بر خلاف لیزر
– ناکارآمد روی پوست های تیره و خطر آسیب به پوست. الکترولیز و لیزر Nd:Yag موثر روی پوست های تیره می باشد.
– صرف زمان زیاد برای از بین بردن موهای زائد
۴- استفاده از الکترولیز :
روش الکترولیز از قرارگیری سوزن در فولیکول هر مو و گسترش جریان الکتریکی در آن برای آسیب و نابودی فولیکول مو می باشد. این روش از سال ۱۸۷۵ مورد استفاده قرار می گیرد و امروزه با سه روش الکترولیز گالوانی ، ترمولیز و ترکیبی انجام می پذیرد. اولاً باید مرکز و متخصص الکترولیز مطمئن و باتجربه و دارای مدرک را انتخاب کنید. ضمناً از دو هفته قبل از انجام الکترولیز از اپیلاسیون و وکس و کندن موها با موچین خودداری کنید.
مزایای الکترولیز :
جلوگیری از رویش مجدد مو که بر اساس تاییدیه سازمان غذا و داروی امریکا FDA ، به رفع دائمی موهای زائد موسوم است. همچنین برخلاف لیزر درمانی ، الکترولیز در از بین موهای سفید و خاکستری هم موثر بوده و همچنین افراد با پوست تیره هم می توانند الکترولیز انجام دهند. به دلیل اینکه رنگ پوست و مو تاثیری در الکترولیز ندارد.
معایب الکترولیز :
– برای انجام الکترولیز در صورت مراجعه به مرکز نامعتبر و متخصص ناکارآمد خطرات زیادی به دنبال خواهد داشت. چرا که در این روش از جریان الکتریکی استفاده شده که در صورت استفاده نادرست می تواند به پوست آسیب زده و عوارض و سوختگی به همراه داشته باشد.
– زمان انجام و تعداد جلسات الکترولیز بسیار زیاد بوده ، به این دلیل که برای انجام الکترولیزر ، به ازای هر فولیکول باید سوزن وارد پوست گردد. در نتیجه زمانی بیشتری صرف انجام آن می گردد. برای مثال برای یک ناحیه کوچک حدود یک ساعت زمان می برد. همچنین نتایج الکترولیز خیلی دیرتر از لیزر موهای زائد مشهود می شود و حدود ۲ سال برای از بین بردن موهای یک ناحیه در نظر گرفته می شود. از آن گذشته به دلیل تعداد جلسات بیشتر ، هزینه بیشتری برای رفع موهای زائد با الکترولیز صرف می شود.
– انجام الکترولیز در نواحی کوچکی از پوست بوده ، بدین معنا که برای نواحی بزرگ مانند دست یا پا مناسب نمی باشد و زمان زیادی برای انجام آن طول می کشد که مقرون به صرفه نیست، چه از نظر مالی و چه از نظر زمانی. همچنین به دلیل وارد کردن سوزن در هر فولیکول مو نسبت به لیزر دردناک تر می باشد.
هشدار : استفاده از هر دارو یا قرصی برای کاهش رشد موهای زائد نیاز به نظر پزشک متخصص پوست و زیبایی داشته چرا که ممکن است تداخل های دارویی در این مورد وجود داشته و یا باعث ایجاد عوارض بعدی گردد. ضمن اینکه در برخی موارد رشد غیر طبیعی موهای زائد ممکن است نشانه ای از بیماری دیگر بوده که می بایست ریشه یابی شده و نسبت به درمان آن اقدامات فوری صورت گیرد که شما ممکن است با خود درمانی مانع تشخیص صحیح بیماری خود شوید. بنابراین بهتر است قبل از هر اقدامی به پزشک متخصص پوست و زیبایی مراجعه کنید.
آیا استفاده مداوم از اپیلاسیون باعث کاهش رشد موهای زائد می گردد؟
اپیلاسیون یا روش های مشابه مثل موم درمانی روش هایی هستند که موها را از ریشه خارج کرده و تا رشد مجددا آنها نسبت به روش اصلاح با تیغ تاخیر بیشتری داشته، اما در کنار درد و خارش باعث حذف یا جلوگیری از رشد مجدد آنها نمی گردد. چرا که در روش های تاثیر گذاری مانند لیزر یا کرم وانیکا فولیکول ریشه مو قرار داشته و با تخریب آن از رشد دائمی موها جلوگیری می شود که چنین عملی در استفاده از اپیلاسیون اتفاق نمی افتد.
آیا اصلاح با تیغ باعث تقویت موهای زائد می گردد؟
تا حدود بسیار کمی می توان گفت بله. چرا که با برش ساقه مو باعث تحریک ریشه به رشد بیشتر می گردد، اما زبری اولیه پس از اصلاح با تیغ یا ژیلت ربطی به زبری دائمی ندارد. به این دلیل که برش زاویه دار و تیز شدن نوک موها ، پس از چند روز از بین خواهد رفت.
افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی به صورت شدید، مداوم و مزمن از اینکه مورد نگاه و قضاوت دیگران قرار بگیرند و به خاطر رفتار خود تحقیر یا شرمزده شوند، میترسند. ممکن است این ترس آنقدر شدید باشد که کار، درس یا سایر فعالیتهای فرد را مختل سازد. با اینکه بسیاری از افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی درمییابند که ترسشان بیش از اندازه و غیر منطقی است، نمیتوانند بر آن غلبه کنند.
آنها اغلب چند روز یا چند هفته قبل از شروع وضعیتی که از آن میترسند دلشوره میگیرند. به علاوه، معمولا دچار عزت نفس پایین و افسردگی میشوند. علل اضطراب اجتماعی همچنان در حال بررسی است.
در بعضی از موارد، اختلال اضطراب اجتماعی تنها به یک موقعیت مثل ترس از سخنرانی در جمع، محدود میشود یا ممکن است فرد تنها زمانیکه کنار دیگران است دچار علائم اضطراب اجتماعی شود. اگر درمان اضطراب اجتماعی انجام نشود، پیامدهای جدی به دنبال دارد. مثلا، مانع از رفتن افراد به محل کار یا مدرسه میشود و فرد نمیتواند با دیگران دوست شود.
علائم فیزیکی، که معمولا همراه با استرس شدید ناشی از اختلال اضطراب اجتماعی است، شامل سرخ شدن، تعریق، لرزش، حالت تهوع و اختلال در گفتار میشود.
از آنجاییکه این علائم اضطراب اجتماعی ظاهری ترس از مورد تایید واقع نشدن را افزایش میدهد، خود علائم منبع دیگری از ترس است و چرخهی پلیدی را به وجود میآورد: از آنجایی که افراد دچار اختلال اضطراب اجتماعی نسبت به تجربه این علائم نگران میشوند، احتمال بروز علائم نیز بیشتر میشود.
اختلال اضطراب اجتماعی معمولا در بین اعضای خانواده وجود دارد و ممکن است همراه با افسردگی یا سایر اختلالات اضطراب نظیر اختلال هراس یا اختلال وسواس فکری-عملی باشد. بعضی از افراد دچار اختلال اضطراب اجتماعی برای فرار از این وضعیت به الکل یا مواد دیگر رو میآورند که منجر به اعتیاد میشود.
برآوردها نشان میدهد حدود ۷ درصد از جمعیت ایالت متحده دچار اختلال اضطراب اجتماعی هستند. اختلال اضطراب اجتماعی در زنان دو برابر مردان رخ میدهد اما درصد بیشتری از آقایان برای درمان این وضعیت کمک دریافت میکنند. این اختلال معمولا از کودکی یا اوایل نوجوانی شروع میشود و به ندرت پیش میآید که بعد از ۲۵ سالگی رخ دهد.
تنها زمانی اختلال اضطراب اجتماعی در فرد تشخیص داده میشود که اجتناب، ترس یا اضطراب نسبت به موقعیت اجتماعی در زندگی روزمره، شغل و زندگی اجتماعی اختلال ایجاد کند یا فرد در اثر اضطراب دچار استرس قابل توجه شود. DSM-5 برای تشخیص علائم اختلال اضطراب اجتماعی معیارهای زیر را ارائه کرده است:
فرد از یک یا چند موقعیت اجتماعی که در آن مورد بازپرسی و توجه دقیق دیگران قرار بگیرد میهراسد. برای نمونه میتوان به ملاقات با افراد غریبه، نگاه کردن به او هنگام غذا خوردن یا سخنرانی اشاره کرد.
فرد میترسد طوری رفتار کند که شرمنده شود یا مورد قضاوت منفی قرار گیرد.
فرد تقریبا همیشه با قرار گرفتن در موقعیتهای اجتماعی دچار اضطراب شدید میشود.
فرد از موقعیتی که نسبت به آن وحشت دارد میگریزد یا با اضطراب و پریشانی آن را تحمل میکند.
ترس یا اضطراب فرد نسبت به خطر واقعی موقعیت اجتماعی غیرمنطقی است.
ترس یا اضطراب فرد دائمی است و معمولا تا شش ماه یا بیشتر طول میکشد.
اجتناب، اضطراب یا پریشانی به طرز قابل توجهی عملکرد اجتماعی، تحصیلی یا شغلی فرد را مختل میسازد.
از جمله علائم اضطراب اجتماعی به شکل فیزیکی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
سرخ شدن، تعریق، لرزش، بالا رفتن ضربان قلب یا احساس «خالی شدن ذهن»
حالت تهوع یا به هم خوردن مزاج
حالت ایستادن فرد تغییر میکند، با دیگران ارتباط چشمی برقرار نمیکند یا بسیار آرام صحبت میکند.
به علاوه، تنها زمانی قادر به تشخیص علائم اضطراب اجتماعی و ترس یا اضطراب خواهیم بود که فرد در حال سخنرانی یا اجرا در جمع باشد.
تحقیق برای درک بهتر علت بروز اختلال اضطراب اجتماعی ادامه دارد اما بررسیها به قسمت کوچکی در مغز به نام آمیگدال اشاره میکند. گفته میشود آمیگدال بخش مرکزی مغز است که واکنش به ترس را کنترل میکند.
علل اضطراب اجتماعی ارثی است. در واقع، احتمال بروز این اختلال در بستگان درجه یک دو تا شش برابر بیشتر است.
تحقیقاتی که به حمایت از موسسه ملی سلامت روان انجام شده محل ژنی را در موشها نشان میدهد که روی ترس آموختهشده تاثیر میگذارد. دانشمندان درحال کار روی این نظریه هستند که حساسیت بیشتر نسبت به مورد تایید واقع نشدن فیزیولوژیکی یا هورمونمحور است و این تاییدی بر ارثی بودن علل اضطراب اجتماعی است.
سایر تحقیقات در حال بررسی تاثیر محیط در بروز فوبیای اجتماعی هستند. مورد بدرفتاری واقع شدن و مصیبت در کودکی نیز از جمله علل اضطراب اجتماعی است.
درمان اضطراب اجتماعی
اکثر اختلالات اضطراب اجتماعی به کمک متخصص سلامت روان قابل درمان است و اغلب با استفاده از دو روش با موفقیت درمان میشود: رواندرمانی و دارو به عنوان درمان اضطراب اجتماعی موثر است.
تراپی یا مشاوره برای درمان اضطراب اجتماعی
درمان شناختی رفتاری نوعی رواندرمانی است که در معالجه اضطراب شدید اجتماعی و به عنوان درمان اضطراب اجتماعی موثر واقع میشود.
هدف اصلی درمان شناختی رفتاری و رفتاردرمانی کاهش اضطراب ازطریق حذف باور یا رفتارهایی است که به حفظ اختلال اضطراب کمک میکند. مثلا، اجتناب از شیء یا موقعیتی که از آن میترسیم مانع از این میشود که دریابیم این ترس مضر است.
کلید درمان شناختی رفتاری برای درمان اضطراب اجتماعی روبهرو شدن و قرار گرفتن در معرض چیزی است که از آن میترسیم. معمولا این فرایند برای درمان اضطراب اجتماعی سه مرحله دارد:
اول، فرد به موقعیتی که از آن میترسد، معرفی میشود.
مرحله دوم این است که خطر مورد تایید واقع نشدن در موقعیت را افزایش دهیم تا فرد این اعتماد به نفس را در خود ایجاد کند که میتواند انتقاد یا طرد شدن را کنترل کند.
در مرحله سوم روشهایی به فرد یاد داده میشود تا با مورد تایید واقع نشدن کنار بیاید. در این مرحله، از فرد خواسته میشود بدترین ترس خود را تصور کنند و به ایجاد واکنشهای سازنده به ترس تشویق میشود.
این مراحل اغلب با آموزش کنترل اضطراب همراه است؛ مثلا، روشهایی مثل تنفس عمیق به فرد یاد داده میشود تا اضطراب را کنترل کند. اگر این روش با دقت و تحت نظارت تراپیست انجام شود، امکان خنثی کردن اضطراب همراه با ترس وجود دارد.
مواجه شدن با موقعیتی که از آن میهراسید در درمان شناختی رفتاری تنها زمانی انجام میشود که برای آن آماده باشید. پس تدریجی و تنها با اجازه شما صورت میگیرد. بیمار در تعیین میزان و سرعت مواجه شدن با شرایط به تراپیست کمک میکند.
درمان شناختی رفتاری و رفتاردرمانی، به جز احساس ناخوشایند ناشی از افزایش اضطراب، هیچگونه عوارض منفی ندارد اما تراپیست باید در روشهای درمان تبحر داشته باشد تا درمان جواب دهد.
احتمالا تراپیست حین فرایند درمان تکالیفی از بیمار میخواهد: مثلا مشکلات خاصی که بیمار باید بین جلسات روی آنها کار کند.
این روش معمولا دوازده هفته طول میکشد و ممکن است بهصورت گروهی انجام شود ولی مشکلات اعضای گروه باید مشابه باشد. درمان حمایتی مانند گروه، زوج یا خانواده درمانی به افزایش آگاهی اطرافیان نسبت به اختلال کمک میکند. در بعضی از موارد، افراد دچار اختلال اضطراب اجتماعی از آموزش مهارتهای اجتماعی هم سود میبرند.
دارو برای درمان اضطراب اجتماعی
تجویز داروی مناسب و موثر نیز در کنار رواندرمانی در فرایند درمان اضطراب اجتماعی نقش دارد. از جمله این داروها میتوان به داروی ضد افسردگی مانند بازدارنده بازجذب سروتونین (SSRIs) و بازدارنده مونوآمین اکسیداز (MAOIs) و داروهایی که تحت عنوان بنزودیازپین قوی شناخته میشود اشاره کرد.
افرادی که تنها هنگام اجرا در جمع دچار اضطراب اجتماعی میشوند میتوانند از مسدودکننده بتا استفاده کنند که ضربان قلب را پایین میآورد و علائم فیزیکی اضطراب را کاهش میدهد.
گاهی اوقات، اضطراب اجتماعی ممکن است طاقت فرسا باشد، و اغلب، افراد مبتلا به اضطراب اجتماعی به دلیل آن احساس افسردگی می کنند. ما درک می کنیم که در طول نبرد برای کنترل زندگی شما، ممکن است لحظاتی پر از سوالات و هیجانات عصبانیت و ناراحتی داشته باشید. با این حال، ناامید نشوید و در را بر روی خود نبندید. راه های زیادی برای تخلیه ناامیدی و تلاش برای بهتر شدن وجود دارد. شما همیشه می توانید با یک متخصص سلامت روان در مورد ترس ها و وضعیت خود صحبت کنید.
یک فرد پشتیبان داشته باشید.
آنها می توانند شما را همراهی کنند تا به دنبال کمک حرفه ای باشید، برای یک جلسه فرد پشتیبان با شما همراه باشد، وقتی ناامید هستید و نمی دانید چه کار کنید، آنجا باشد. در هر صورت، شما به یک سیستم پشتیبانی نیاز دارید، زیرا نمی توانید در تمام مسیر بهبودی به خودتان تکیه کنید.
به گروه پشتیبانی بپیوندید.
دیدن افرادی که مشکلی مشابه شما دارند بسیار کمک کننده خواهد بود. به نوعی دیگر احساس تنهایی نمی کنید. می بینید که آنها در برابر سختی ها به سمت سلامتی حرکت می کنند و شما را تشویق می کنند که همین کار را انجام دهید. بنابراین، آیا پیوستن به یک گروه حمایت از اضطراب اجتماعی بهبودی شما را روانتر و سرگرمکنندهتر میکند؟بله!
در ابتدا، قرار گرفتن در اتاقی پر از غریبهها میتواند باعث شود که بخواهید آنجا را ترک کنید و در را ببندید. اما اینها افرادی هستند که مانند شما درگیری دارند، فکر آمدن شما نیز باعث می شود که آنها احساس کنند می خواهند برای رفع آن تلاش کنند. آنها یک یادآوری دائمی هستند که شما تنها نیستید. داشتن شهامت برای رفتن به یک جلسه یا بیشتر گام بزرگی در مسیر درست است.
دست از سخت گیری بر خود بردارید.
همه در حال گذراندن یک مشکل هستند. در مورد شما، این یک اختلال اضطراب اجتماعی است. اگر با ایجاد انتظارات غیرواقعی خود را تحت فشار بی مورد برای بهتر شدن قرار دهید و در صورت بروز هرگونه لغزش در یک موقعیت اجتماعی، خود را مورد سرزنش قرار دهید، می توانید روند رشد خود را مختل کرده و حتی وضعیت را بدتر کنید. هیچ کس نگفته که این کار آسان خواهد بود، و چنین چیزهایی با یک تکان دادن انگشت یا با یک تأیید خود از بین نمی روند. با خودتان صبور باشید برخی روزها ممکن است بی دغدغه و برخی سخت باشند، اما تسلیم نشوید. می توانید از آن عبور کنید.
خوب غذا بخورید و ورزش کنید.
مراقبت از ذهن بدن را نیز درگیر می کند. فقط چیزی در مورد خوردن یک وعده غذایی متعادل، نوشیدن آب کافی و ورزش منظم وجود دارد که باعث می شود احساس کنید در قله دنیا هستید. مثل اینکه همه چیز را تحت کنترل دارید. زندگی سالم نه تنها بدن بلکه ذهن شما را نیز تغذیه می کند. بنابراین، هنگامی که به دنبال حذف صبحانه هستید، دوباره فکر کنید. تغذیه سالم، فشار خوردن بیش از حد را متوقف می کند، که ممکن است شما را مستعد چاقی و اختلالات خوردن کند.
ورزش همچنین به شما کمک می کند تناسب اندام داشته باشید و حتی اعتماد بیشتری به خود و بدن خود به دست آورید. اگر در باشگاه ثبت نام کنید، گامی عظیم از محدوده راحتی خود برمی دارید زیرا در معرض دید مردم قرار می گیرید. چه کسی می داند، ممکن است زمانی که در آنجا هستید، یک یا دو دوست پیدا کنید. در نهایت، انجام تمرینات بدنی به شما کمک می کند تا در یک ساعت مناسب در شب بخوابید. خواب کافی به طور منظم یکی از راه هایی است که به کاهش اضطراب اجتماعی شما کمک می کند.
نگه داشتن یک دفترچه
شما می توانید جزئیات مبارزات خود، داستان های جالب، چیزهایی که باعث خنده یا گریه شما شده است، و حتی بهترین روش برای بهبود عادات خود، که برای مقابله با موقعیت های اجتماعی طراحی شده است را شرح دهید.
پیروزی های خود را جشن بگیرید.
وقتی کاری مثل بیرون رفتن انجام میدهید، با موقعیتهای اجتماعی روبرو میشوید، آن را جشن بگیرید، محرک خودتان باشید. هر چقدر هم که فکر میکنید تلاشی که انجام دادهاید کوچک یا ناچیز بوده است، خودتان را تمجید کنید. آن پیراهن را برای خود بخر، آن جفت گوشواره های دوست داشتنی، برای خود بستنی بخر، یک تکه کیک بخور، و قدردان همه چیزهای خوبی که زندگی در اختیارت می گذارد باش، بخصوص اکنون که کار سختی را انجام می دهی.
دریافت درمان
درمان اختلال اضطراب اجتماعی (فوبی اجتماعی) معمولاً از طریق ترکیبی از درمان شناختی-رفتاری و دارو انجام می شود. درمان شناختی-رفتاری نوعی گفتار درمانی است که در آن متخصص سلامت روان به بیمار کمک می کند تا الگوهای افکار منفی در سر خود را که ممکن است زمینه ساز بیماری او باشد را بررسی کرده و از بین ببرد. جلسات همچنین شامل یادگیری مهارتهای مقابلهای مانند تمرینهای آرامشبخشی میشود، به طوری که وقتی فرد دوباره احساس اضطراب خود را احساس کرد، بدون اینکه تحت فشار قرار بگیرد، بهتر با آن مقابله کند. همانطور که گفته شد، درمانگر ممکن است داروهایی را نیز برای کمک به این اختلال تجویز کند. به بیماران مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی معمولاً SSRI یا مهارکنندههای انتخابی بازجذب سروتونین تجویز میشود؛ دستهای از داروهای ضد افسردگی که شامل داروهایی مانند:
فلوکستین (پروزاک) پاروکستین (پاکسیل) سرترالین (Zoloft) این داروها از خروج سروتونین (یک ماده شیمیایی مغز که باعث ایجاد احساس خوشبختی می شود) به همان سرعتی که در غیر این صورت انجام می شد، جلوگیری می کند. هدف این است که این به بیماران مبتلا به اضطراب شدید کمک میکند تا احساس راحتی بیشتری داشته باشند و به آنها کمک میکند تا تحت تأثیر شرایط خود قرار نگیرند.
سخن پایانی
لازم است بدانیم درمان اضطراب اجتماعی آنی نیست و یک راه حل برای همه جواب نمیدهد. روش درمان باید متناسب با نیاز هر بیمار باشد. تراپیست و بیمار باید برای تعیین موثرترین روش با یکدیگر همکاری کنند و به ارزیابی میزان تاثیر روش درمان بپردازند. از آنجایی که واکنش بیمار به درمان متفاوت است، برنامه درمان باید با آزمون و خطا تنظیم شود.
در قوانین ایران، آزار و اذیت جنسی به طور مجزا جرمانگاری نشده است. به این معنی که جرمی به نام آزار جنسی وجود ندارد. اما با توسل به موادی از قانون مجازات اسلامی تحت عنوان جرائم علیه عفت عمومی، میتوانید موارد آزار و اذیت زنان در فضای شهری را مورد پیگرد قضایی قرار دهید. مواردی که در قانون مجازات به آنها صریحا اشاره شده است و میتواند بر متلکپرانی، دستدرازی، تعقیب و برخی دیگر از انوع آزار و اذیت خیابانی اعمال گردد شامل ماده ۶۳۸ و ماده ۶۱۷ و ۶۱۹ قانون مجازات است.
قانون چه میگوید؟
ماده ۶۳۸ قانون مجازات اسلامی: «هرکس علنا» در انظار و اماکن عمومی و معابر تظاهر به عمل حرامی نماید علاوه بر کیفر عمل به حبس از ده روز تا دوماه یا تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم میگردد و در صورتی که مرتکب عملی شود که نفس آن عمل دارای کیفر نیست ولی عفت عمومی را جریحهدار نماید فقط به حبس از ده روز تا دو ماه یا تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم خواهد شد.»
ماده ۶۱۹ قانون مجازات اسلامی: «هر کس در اماکن عمومی یا معابر متعرض یا مزاحم اطفال یا زنان بشود یا با الفاظ و حرکات مخالف شئون و حیثیت به آنان توهین نماید، به حبس از دو تا شش ماه و تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم خواهد شد» و در نظریه مشورتی اداره حقوقی قوه قضائیه در خصوص این ماده آمده است: «به کار بردن لفظ یا الفاظ رکیک جهت تحقق جرم موضوع ماده ۶۱۹ شرط نیست و چنانچه مسلم شود که مردی به قصد مزاحمت زنی را تعقیب کرده است، قابل مجازات است.»
ماده ۶۱۷ قانون مجازات اسلامی: «هرکس به وسیله چاقو یا هرنوع اسلحه دیگر تظاهر یا قدرتنمایی کند یا آن را وسیله مزاحمت اشخاص یا اخاذی یا تهدید قرار دهد یا با کسی گلاویز شود در صورتی که از مصادیق محارب نباشد به حبس از شش ماه تا دو سال و تا (۷۴) ضربه شلاق محکوم خواهد شد.»
به موجب ماده ۲۳۷ قانون آیین دادرسی کیفری، صدور قرار بازداشت موقت در موارد خاصی که دلایل، قرائن و امارات کافی بر توجه اتهام به متهم دلالت کند جایز است یکی از این موارد که در بند ت ماده ۲۳۷ قانون آیین دادرسی کیفری به آن اشاره شده است جرم ایجاد مزاحمت و اذیت و آزار برای زنان است لذا در این جرم مقام قضایی میتواند در جریان تحقیقات و رسیدگی متهم را بازداشت کند.
شهادت شهود، گزارش مرجع انتظامی، اقرار مجرم و یا سایر ادله اثبات دعوی (برای مثال ثبت در دوربینهای مدار بسته)، که به وسیله آن قاضی بتواند جرم مرتکب شده را محرز بداند را از جمله راهکارهای اثبات این جرم است. دشواری اثبات آزار و اذیتهای خیابانی یکی از دلایلی است که افراد آزاردیده اقدام به شکایت نمیکنند. تصور کنید در خیابان کسی بدن شما را لمس میکند و به راه خود ادامه میدهد. چقدر احتمال دارد که در آن لحظه مامور نیروی انتظامی در صحنه وجود داشته باشد؟ چگونه میتوانید مشخصات یک رهگذر غریبه را شناسایی و از او شکایت کنید؟ در آن لحظه که از شدت عصبانیت یا ترس بعضا نمیتوانید حتی واکنشی منطقی نشان بدهید، چگونه میشود مرتکب را دستگیر کرد و به محاکم قضایی کشاند؟
صدایتان را بالا ببرید و از حاضران و عابران درخواست کمک کنید. از آنها بخواهید تا مرتکب را متوقف کنند.
با پلیس ۱۱۰ تماس بگیرید و درخواست اعزام نیرو کنید. یا به نزدیکترین ایستگاه پلیس به محل وقوع حادثه مراجعه و واقعه را گزارش کنید.
تماس تلفنی صرف با ۱۱۰ کافی نیست و شما به گزارش مرجع انتظامی احتیاج دارید. در صورت اعزام مامور نیروی انتظامی، شکایت خود را به صورت واضح و با جزئیات کامل، تاریخ دقیق به همراه امضای شهود و ماموران روی سربرگ مخصوص و صورتجلسه کنید.
اگر خشونت توسط راننده یک وسیله نقلیه رخ داده، شماره پلاک خودرو یا موتور و اگر توسط مغازهدار آدرس مغازه را یادداشت کنید و یا از آن عکس بگیرید و به پلیس گزارش کنید.
از حاضران درخواست کنید که به همراه شما حضور پیدا کنند و برای شما شهادت کتبی بدهند. در صورت عدم اقرار متهم، بدون شهادت شهود در اکثر موارد اثبات جرم غیرممکن است.
اگر حادثه در محلی رخ داده که دوربین مداربسته آن را ثبت کرده، برای چک کردن دوربینها دستور قضایی لازم است. هنگام ثبت شکایت درخواست چک کردن دوربین مداربسته را در متن شکواییه درج کنید.
در صورت امکان به وکلا یا مشاوران حقوقی مراجعه کنید. در این صورت در زمینه شیوه طرح دعوی، و بیان اظهارات در دادگاه و اثبات جرم راهنمایی تخصصی دریافت خواهید کرد.
به یاد داشته باشید در ابتدای امر و برای ثبت شکایت با عنوان مزاحمت خیابانی نیازی به حضور در دادسرا نیست. اگر هنگام وقوع حادثه با پلیس تماس برای ارسال مامور تماس نگرفتهاید یا به ایستگاه پلیس مراجعه نکردهاید، همچنان با مراجعه به نزدیکترین دفتر خدمات الکترونیک قضایی به محل سکونت خود میتوانید از آزارگر شکایت کنید.
مواد قانونی مزاحمت برای زنان
قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۹۲ در چند ماده اشکال مختلفی از مزاحمت را پیشبینی کرده است.
ماده ۶۱۷ این قانون چنین بیان میکند: هرکس به وسیله چاقو یا هر نوع اسلحه دیگر تظاهر یا قدرتنمایی کند یا آن را وسیله مزاحمت اشخاص یا اخاذی یا تهدید قرار دهد یا با کسی گلاویز شود، در صورتی که از مصادیق محارب نباشد به حبس از شش ماه تا دو سال و تا (۷۴) ضربه شلاق محکوم خواهد شد.
محاربه جرمی است که با کشیدن سلاح به روی مردم با هدف ایجاد ارعاب و وحشت صورت میگیرد و مجازات بسیار سنگینی دارد. محاربه در واقع فراتر از یک مزاحمت ساده خیابانی است و از موضوع بحث ما خارج است. اما در مواردی که فرد مزاحم از وسیلهای استفاده کند و مشمول محاربه نباشد، به شرح فوق مجازات خواهد شد.
همچنین در ماده ۶۱۹ آمده است که هر کس در اماکن عمومی یا معابر متعرض یا مزاحم اطفال یا زنان بشود یا با الفاظ و حرکات مخالف شئون و حیثیت به آنان توهین نماید، به حبس از دو تا شش ماه و تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم خواهد شد. این ماده در مورد پروندههای زیادی از مزاحمتهای خیابانی که با دید ضعیف و قوی میان زن و مرد در جامعه هست، کاربرد دارد.
در واقع در این ماده صرف توهین و خشونت کلامی و به کار بردن الفاظ رکیک شرط تحقق جرم نیست و حتی اگر کسی کودک یا خانمی را فقط تعقیب کند باز هم مشمول مجازات مقرر در این ماده خواهد شد.
و آخرین ماده از قانون مجازات اسلامی که بر این موضوع تاکید کرده است، ماده ۶۳۸ است. بدین ترتیب که هرکس علنا در انظار و اماکن عمومی و معابر تظاهر به عمل حرامی نماید علاوه بر کیفر عمل به حبس از ده روز تا دوماه یا تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم میگردد و در صورتی که مرتکب عملی شود که نفس آن عمل دارای کیفر نیست ولی عفت عمومی را جریحهدار نماید فقط به حبس از ده روز تا دو ماه یا تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم خواهد شد. در این ماده نگاه عرفی مهم است چرا که همه اعمال منافی عفت در قانون و شرع نیامده و گاهی بر اساس عرف و باور مردم است. اگر کسی به این عرف بیاحترامی کند و بر آن تاثیر مخرب بگذارد، باید مجازات شود.
همانطور که ملاحظه کردید، قوانین مربوط به مزاحمتهای خیابانی کم و کلی است و با وجود بالا بودن موارد مزاحمتهایی که در خیابانها رخ میدهد، آن طور که باید و شاید به این مسئلخ پرداخته نشده است. تعیین مواردی مانند آن که انظار عمومی دقیقا چه معابری است و اگر در یک کوچه خلوت کسی مورد آزار و اذیت قرار گرفت تکلیف چیست، عفت عمومی در چه مواردی جریحه دار خواهد شد و مواردی از این قبیل از کاستیهای قانونگذاری ماست. باید مصادیق مزاحمت مشخص شود یا حداقل مثالهای بیشتری برایش زده شود.
هر جرمی میتواند پیش زمینه وقوع جرمی دیگر باشد و یک سلسله از رفتارهای مجرمانه را به دنبال خود به وجود آورد. در مورد مزاحمتهای خیابانی هم این مسئله صدق میکند. در مواردی فقط یک مزاحمت کلامی یا فیزیکی صرف اتفاق میافتد اما در حالتهای زیادی مزاحم، سارق هم هست یا بعد از ایجاد مزاحمت تجاوز به عنف میکند. در چنین حالاتی که کم هم نیست، قربانی میتواند تقاضای تشدید مجازات اصلی را با استناد به وقوع مزاحمت درخواست کند.
همچنین در بند ت ماده ۲۳۷ آیین دادرسی کیفری آمده است که حکم بازداشت موقت و دستگیری مزاحم مجرم در حین رسیدگی به پرونده از سوی مقام قضایی ممکن است. پس در صورت تشخیص دادرس، فرد مزاحم تا صدور رای ممکن است در بازداشت به سر ببرد.
درحال حاضر با توجه به قوانین موجود کشور ما ایران و مطابق با ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی ایران مرد هر موقع بخواهد می تواند زنش را طلاق دهد و نیازی به ارائه دلیل به دادگاه برای چرایی طلاق دادن و جدایی از همسرش ندارد . اما مطابق با مواد ۱۱۱۹، ۱۱۲۹ و ۱۱۳۰ زن نیز می تواند با داشتن دلایل موجه که همان عسر و حرج ، غیبت شوهر به مدت چهار سال ، عدم پرداخت نفقه یا عجز شوهر از پرداخت آن ، انجام شروط دوازدگانه طلاق یا شروط ضمن عقد توسط مرد و دادن حق طلاق بدون قید و شرط توسط مرد به زن از شوهرش طلاق بگیرد .
همچنین زن نیز مانند مرد برای طلاق گرفتن نیاز دارد مراحلی را طی کند که به آن تشریفات خاص طلاق می گویند مثل ثبت نام در سامانه طلاق ، رفتن به جلسات مشاوره قبل از طلاق و تکمیل و پر کردن فرم درخواست طلاق از طرف زن در دفتر خدمات الکترونیک قضایی تا این درخواست از طرف زن از آن جا به دادگاه خانواده برای رسیدگی فرستاده شود .
رسیدگی به درخواست طلاق از جانب زن سه مرحله ای است . رسیدگی بدوی ، تجدیدنظر و دیوان عالی کشور و هر بار اعتراض مرد در هر کدام از این مراحل ممکن است پروسه طلاق از طرف زن را تا زمان رسیدن به نتیجه و صدور گواهی عدم امکان سازش حداقل تا یک سال به تاخیر بی اندازد . در این مقاله ضمن تعریف مراحل درخواست طلاق از طرف زن ، جزئیات این مراحل یک به یک بیان شده است .
مطابق قانون فعلی کشور و مقررات فقهی، طلاق را در اختیار مرد قرار داده است و شوهر می تواند با شرایط طلاق زوجه که در قانون آمده است- یعنی پرداخت حقوق مالی زوجه و طی مراحل قانونی طلاق– دادخواست طلاق از مرد داده و به رغم مخالفت زوجه او را طلاق بدهد. اما بر عکس آن، زوجه برای گرفتن طلاق بدون رضایت شوهر راهی سخت و دشوار در پیش دارد. در این مطلب به مراحل طلاق به درخواست زن پرداخته می شود.
نکته: طلاق ایرانیان غیر شیعه بر طبق دین و مذهب خود آنها است.
مقدمه دوم در مورد شروع مراحل درخواست طلاق از طرف زن و توصیه وکیل
بی تردید سخت ترین و مهم ترین پرونده خانوادگی در دستگاه قضا، درخواست طلاق از طرف زن و یا به عبارت دیگر مراحل طلاق از سوی زوجه است. می دانیم که بر طبق قانون مدنی و مقررات فقهی، طلاق در اختیار مرد است و زن تنها با داشتن دلیل موجه و اثبات آن می تواند از دادگاه تقاضای طلاق کند مگر این که طلاق توافقی باشد یا زن وکالت در طلاق (حق طلاق) داشته باشد که از بحث ما خارج است.
به عنوان وکیل که سال ها تجربه در دعاوی خانوادگی دارد توصیه اکید می شود که درخواست طلاق از طرف زن را بدون وکیل شروع نکنید چون مراحل طلاق و ارائه دلایل طلاق در این موضوع شرایط خاص خود را دارد و یا لااقل در این خصوص قبل از هر اقدامی با وکیل مجرب طلاق مشورت کنید. شاید لازم باشد قبل از تقدیم دادخواست طلاق به دادگاه خانواده، دادخواست مرتبط دیگری به عنوان مقدمه ثبت شود و تا حصول نتیجه آن، ثبت دادخواست طلاق به تعویق افتد. پرونده طلاق از جانب زن نیاز بسیار به داشتن اطلاعات کافی در خصوص رویه دادگاه های خانواده، تجدید نظر و دیوان عالی کشور دارد، ارائه ادله محکمه پسند بسیار مهم است. اگر در پرونده دیگری نمی خواهید وکیل داشته باشید، وکالت این پرونده را به وکیل متخصص واگذار کنید. تا دچار باخت در پرونده ، اتلاف وقت، انرژی و سرخوردگی نشوید.
برای شروع و ثبت مراحل طلاق زوجه بایستی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی شروع کرد. در ابتدا دادخواست در دفاتر الکترونیک قضایی ثبت می شود و سپس به دادگاه خانواده فرستاده و ارجاع می شود. البت در بعضی شهر های ایران قبل از ارجاع زوجین به شعبه دادگاه خانواده جهت سازش به شورای حل اختلاف ارجاع میشوند و در بعضی دیگر هم مشاوره بهزیستس قبل آن لازم است.
همان طور که شد زن برای جدایی و طلاق مانند مرد نیاز دارد برای جدایی تشریفات قبل از طلاق را طی کند . از جمله مراحلی که زن برای درخواست طلاق به دادگاه خانواده باید طی کند عبارت است از :
اولین قدم زنی که خواهان طلاق و جدایی است ثبت نام در سامانه تصمیم یا همان سامانه طلاق است .
قدم بعدی که زن خواهان طلاق بعد از ثبت نام در سامانه طلاق رفتن به جسات مشاوره قبل از طلاق است .
بعد از رفتن به جلسات مشاوره و گرفتن گواهی عدم انصراف از طلاق زن برای تنظیم و ثبت دادخواست طلاق به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه می کند .
از آن جا دادخواست به دادگاه خانواده ارسال می شود و زن باید دلایلی که ضمن دادخواست برای طلاق بیان کرده نزد قاضی دادگاه ثابت کند .
مراحل طلاقاز کجا شروع می شود؟
اگر طلاق توافقی نیست و اگر وکالت در طلاق(حق طلاق) از همسر ندارید ناچارید دادخواست طلاق از طرف زوجه تقدیم دادگاه خانواده کنید. زوجه هم می تواند در دادگاه خانواده شهری که هم اکنون ساکن است دادخواست بدهد و هم در دادگاه خانواده محل اقامت شوهر.
خوب است بدانید که طلاق از طرف زن، پرونده ای است که مراحل طلاق و دادگاه ۳ مرحله است(بدوی،تجدیدنظر استان و دیوان عالی کشور)
با این توضیح که طرفین (زن و شوهر) می توانند در صورتی که حکم دادگاه اول (بدوی) به ضرر آن ها باشد نسبت به آن در فرجه ۲۰ روزه تجدید نظر خواهی کنند. بدیهی است که پرونده پس از تبادل لوایح به دادگاه تجدید نظر استان فرستاده می شود و در ادامه پس از صدور رای توسط شعبه دادگاه تجدید نظر –که غالبا بدون حضور زوجین و تشکیل جلسه می باشد- در مهلت ۲۰ روزه هر کدام از طرفین که رای به ضرر او باشد می تواند فرجام خواهی کند. در این صورت پرونده به دیوان عالی کشور ارسال می گردد.
باز هم این همه کار نیست چه بسا که دیوان از رای دادگاه تجدید نظر نقص بگیرد و یا نقض کند و مجددا پرونده به دادگاه تجدید نظر اعاده شود که در این صورت پس از صدور حکم مجدد از سوی شعبه دادگاه تجدید نظر باز هم امکان فرجام خواهی مجدد مهیا است …
این مطالب از این رو گفته شد که پرونده طلاق در صورت مقاوت زوجین، پرونده ای طولانی است و صبر بسیار می طلبد و اصلا ماهیت آن با عجله سازگار نیست مگر این که طلاق غیابی باشد و زوج در دادگاه حضور نیابد و یا اعتراض نکند که زمان کمتری به طول می انجامد.
اولین مرحله برای اقدام به طلاق از طرف زوجه مراجعه به وکیل دادگستری مجرب می باشد یا اینکه زن شخصاً اقدام نماید که با توجه به شرایط خاص و پیچیده بودن این موضوع توصیه میشود که طلاق از طریق وکیل دادگستری انجام گردد. جهت ثبت دادخواست طلاق در ابتدا باید به دفتر خدمات قضایی مراجعه شود، در این مرحله پس از ثبت دادخواست پرونده به دادگاه محل سکونت زن ارجاع می شود. شعبه دادگاه مربوطه پس از ارجاع پرونده با توجه به کثرت یا قلت پرونده ها جهت حضور زوجین روز معینی را به عنوان جلسه دادگاه مشخص و اعلام می کند و در جلسه دادگاه بعد از حضور طرفین و استماع دفاعیات زوجین مبادرت به صدور رای می نماید. در واقع زوجه جهت اخذ حکم قطعی طلاق باید سه مرحله را طی نماید. مرحله اول همان جلسه بدوی میباشد. مرحله دوم در صورت اعتراض جلسه تجدیدنظر و در صورت اعتراض مجدد پرونده به دیوان عالی کشور ارجاع میشود. و در نهایت مرحله سوم در صورت قطعی شدن رای در هر یک از مراحل طلاق زوجه میتواند دفترخانه مراجعه و خود را مطلقه نماید.
به طور کلی با توجه به پیچیدگی طلاق از طرف زن و اثبات هر یک از شروط دوازده گانه یا عسر و حرج زن و زمان بر بودن دادگاه امری تخصصی می باشد. به طور کلی در حالت عادی اگر زوج در حکم طلاق صادره در مرحله بدوی اعتراض نکند حدوداً ۴ الی ۶ ماه زمان نیاز است تا صیغه طلاق جاری شود و اگر مراحل قانونی تجدید نظر و دیوان عالی به وسیله اعتراض مرد انجام بگیرد تقریباً یک سال باید در نظر گرفته شود تا در صورت وجود شرایط قانونی زن موفق به اجرای صیغه طلاق شود.
۴ راه طلاق و دلایل و شرایط طلاق به درخواست زوجه (زن)
اول:
طلاق توافقی
دوم:
طلاق با حق طلاق(وکالت طلاق)
سوم:
اثبات یکی از شرط های مندرج در سند ازدواج. می توانید سند نکاحیه خود را مطالعه کنید ۱۲ شرط عقدنامه در آن به صورت چاپی گنجانده شده است سپس با وکیل مجرب مشاوره حقوقی کنید تا مشخص گردد کدامیک از آنها مناسب شرایط شما برای درخواست طلاق است. این راه به غیر توافقی و داشتن حق طلاق کامل، بهترین روش است زیرا در صورت اثبات یکی از این دوازده مورد بر طبق شرط چاپی عقدنامه زن وکیل در طلاق از جانب شوهر همراه با قبول بذل خواهد بود.
چهارم:
اثبات عسر و حرج زن هم از دیگر دلایل طلاق به استناد ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی است. عسر و حرج یعنی به وجود آمدن وضعیتی که ادامه زندگی را برای زوجه با مشقت همراه ساخته و تحمل آن مشکل باشد.
عمده و مهمترین موضوعاتی که زن به استناد عسر و حرج می تواند طلاق بگیرد به شرح ذیل است:
اعتیاد مضر شوهر
نپرداختن نفقه حداقل به مدت ۶ ماه
مریضی سخت علاج شوهر
امراض مقاربتی شوهر
بچه دار نشدن زوج
ترک زندگی توسط زوج
ازدواج مجدد بدون رضایت همسر اول
محکومیت شوهر به زندان بالای ۵ سال یا ارتکاب به جرایمی که بر خلاف شان زوجه است
سورفتار و سو معاشرت ( ضرب و جرح، توهین،… )
عدم تهیه مسکن برای مدت غیر متعارف
اثبات خیانت همسر در دادگاه
با شرایطی کراهت شدید زوجه همراه با بذل کل مهریه
بلاتکلیف رها کردن زوجه
نداشتن رابطه جنسی برای مدت غیر متعارف یا نوع متعارف
مشکلات زناشویی ناشی از عیوب مرد
رابطه جنسی غیر متعارف
با شرایطی دوری طولانی زوجین از همدیگر
مدت زمان طلاق از طرف زوجه
بر طبق قانون طلاق و آیین دادرسی مدنی، طلاق پرونده ای است که با اعتراض هر کدام از زوجین ۳ دادگاه را طی می کند. دادگاه بدوی، دادگاه تجدید نظر استان مربوطه، دیوان عالی کشور. در فرض اینکه پرونده با اعتراض، هر سه دادگاه را پشت سر بگذارد حدود یکسال طول خواهد کشید. مگر اینکه یکی از طرفین اعتراض نکند.
شرایط طلاق به درخواست زوجه باکره
بر خلاف عقد نکاح زوجه باکره که مستلزم اجازه پدر و یا جد پدری است در طلاق اینگونه نیست. و از شرایط طلاق به درخواست زوجه باکره قانونا رضایت پدر نیست. اگر چه که عرف و شرایط خانوادگی ممکن است داوری دیگری داشته باشد.
مهریه زوجه باکره در هنگام طلاق نصف می شود.
اگر باکره ماندن زوجه ، به دلیل عدم شروع زندگی مشترک و عدم تمایل زوج و یا هر دلیل منتسب به زوج باشد یا شرایطی امکان اخذ رای طلاق از دادگاه وجود دارد.
طلاق یک طرفه به درخواست زوجه باکره ، با توجه به اینکه زندگی مشترک آغاز نشده است خاصه وقتی که زوجه به حق حبس استناد نماید. کمی دشوار است توجه کنیم حتما در این خصوص با وکیل خانواده گروه وکلای پارسای مشاوره نمایید موضوع بسیار تخصصی است . در بعضی پرونده ها مثل طلاق ، در بیشتر موارد لازم است که از راه های دیگری در ابتدا مثل مطالبه نفقه معوقه یا الزام به تهیه مسکن متناسب شان زوجه ، مطالبه مهریه و … اقدام شود
دادخواست طلاق از طرف زن و مهریه
سوال می شود که اگر زن متقاضی طلاق باشد تکلیف مهریه چه خواهد شد؟ این سوال بحث مفصلی دارد اما اجمالا اینکه اگر زوجه بتواند یکی از شروط مندرج در سند ازدواج را ثابت کند وکیل شوهر در طلاق و قبول بذل می شود و اختیار به دست خود اوست که به وکالت از شوهر چه مقدار از مهریه ای را قبول بذل و تعیین کند و اگر بتواند از طریق عسر و حرج دادگاه را مجاب کند که زوج را اجبار به طلاق کند میزان مهریه ای که بذل خواهد شد بسته به نظر قاضی و خود زوجه دارد
طلاق به تقاضای زوجه و حضانت فرزندان
قانون طلاق مقررات مربوط به قانون مدنی و قانون حمایت خانواده است. برطبق ماده ۲۹ قانون حمایت از خانواده در پرونده طلاق ، اگر قبلا تکلیف حضانت فرزندان مشخص نشده باشد می بایستی در ضمن حکم طلاق نسبت به آن اظهار نظر قضایی شود. حسب قانون ، حضانت(نگهداری) فرزندان تا پایان ۷ سالگی با مادر است و بعد از آن با پدر است. ۹ سال برای دختران و ۱۵ سال برای پسران است. بعد از سنین مذکور حضانت دیگر از نظر قانون موضوعیت ندارد. و انتخاب با فرزندان است. اما در اعطای حضانت قاضی بایستی مصلحت فرزندان را رعایت کند به این معنی که مهم نیست بچه چند سال دارد و حضانت او بر طبق قانون با کیست، مهم آن است که قاضی تشخیص بدهد برای کودک بهتر است که نزد کدام یک از والدین باشد.
مهریه در طلاق از طرف زن
با توجه به اینکه مهریه حق مالی است و مشروط نمی باشد و به محض وقوع عقد زن مالک مهر می شود فرقی نمی کند که درخواست طلاق از طرف کدام یک از زوجین باشد و زوج موظف است در هر حال مهریه را پرداخت نماید و حتی خیانت زن میتواند باعث شود مهریه زائل گردد.
تکلیف حضانت فرزندان در طلاق از طرف زن چیست؟
نظر به اینکه حضانت فرزند حق و تکلیف والدین می باشد و قانون تعیین تکلیف شده است که بر طبق قانون حمایت خانواده فرزند پسر و دختر تا سن ۷ سالگی با مادر و بعد از آن دختر از ۷ تا ۹ سالگی و پسر از ۷ تا ۱۵ سالگی با پدر میباشد فلذا درخواست طلاق از طرف زن تاثیری در حضانت فرزندان ندارد. اما نکته مهم اینکه اگر قاضی مصلحت طفل را در این بداند که به طور کلی حضانت با مادر یا پدر باشد رعایت سن ملاک نخواهد بود و در شرایطی مثل ازدواج مادر یا اعتیاد پدر یا خشونت غیرمتعارف که مکرر باشد به طور کلی باعث سلب حضانت خواهد گردید.
مزایای وکیل در طلاق از طرف زن
عدم نیاز به حضور زن در مراجعه به داوری
اجرای صیغه طلاق بدون حضور زن و از طریق وکیل وی
نحوه دریافت حقوق و مزایا که توسط وکیل معین می شود که در این صورت نیازی به حضور زن در دادگاه وجود نیست.
مدارک لازم برای طلاق از طرف زن
اصل سند ازدواج
اصل شناسنامه
اصل کارت ملی
طلاق غیابی از طرف زن
طبق قانون در صورتی که زوجه به طور متوالی بدون عذر موجه شش سال غیبت داشته باشد زوجه میتواند درخواست ثبت طلاق و اثبات غیبت بدون عذر موجه همسر خود را در دادگاه ثابت و موفق به اخذ رأی غیابی شود. برخلاف تصور عمومی با اخذ طلاق غیابی هیچ یک از حقوق زن از جمله مهریه و اجرت المثل زن از بین نمیرود و دادگاه موظف به تعیین تکلیف راجع به حقوق مالی زن در رای طلاق می باشد. البته زوج میتواند بعد از آگاهی از رأی صادره در قالب واخواهی به حکم غیابی اعتراض کند که این امر میتواند تا قطعی شدن مجدد رأی یک سال زمان ببرد.
باید در سامانه طلاق ثبت نام کند به مشاوره قبل از طلاق برود و سپس دادخواست طلاق را در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کند که در متن مقاله کاملا توضیح داده شده است .
۲- ✔️ آیا انجام تشریفات خاص طلاق که مرد ملزم به رعایت کردن آن برای جدایی هست برای زن هم الزامی است ؟
✔️ بله زن نیز مانند مرد ملزم به رعایت تمام مراحل و تشریفات خاص طلاق قبل از ارائه درخواست طلاق است که در متن مقاله آورده شده است .
۳- ✔️ اگر زن مراحل و تشریفات خاص طلاق را انجام ندهد درخواست او رد می شود ؟
✔️ اگر زن قبل رعایت تشریفات طلاق درخواست طلاق بدهد درخواست او رد نمی شود بلکه از طرف دفاتر خدمات الکترونیک قضایی به مشاوره قبل از طلاق فرستاده می شود تا بعد از انجام مشاوره دادخواست او ثبت شود .
یکی از مباحث مهم حقوقی که چند سال است در جامعه رایج شده و در حال گسترش نیز می باشد، بحث رحم اجاره ای می باشد. در توضیح رحم اجاره ای باید گفت زمانی که در یک خانواده، زوجین مشکل ناباروری دارند و زوجه به هر دلیلی توانایی پرورش و نگهداری جنین را در رحم خود ندارد و مراجعه به پزشک های متعدد و نیز استفاده از داروها و درمان های متعدد نیز هیچ نتیجه ای در بر ندارد، زوجین برای حل مشکل بچه دار نشدن خود، به ناچار از یک شخص ثالث که یک زن می باشد کمک می گیرند بدین صورت که در مقابل پرداخت وجهی، شخص مذکور حاضر می شود جنین را در رحم خود نگهداری نماید که در این حالت تخمک و اسپرم از زوج نابارور گرفته شده و پس از لقاح در محیط آزمایشگاهی، در رحم شخص مذکور گذاشته می شود. لازم به ذکر است زنی که جنین در رحم او گذاشته می شود تنها حمل کننده جنین است و از نظر ژنتیکی هیچ گونه مشابهت و نسبتی با جنین مذکور ندارد.
یک طرف قرارداد زنی است که به هر دلیل، توانایی پرورش و نگهداری جنین را در بطن و وجودش ندارد و برای داشتن فرزند و چشیدن طعم مادری، محتاج بِستری مناسب و قابل اعتماد به مدت نه ماه برای پرورشِ جنینی است که در فضای آزمایشگاهی کشت شده و حاضر است هزینه های مادی و معنویِ این روش از بچه دار شدن را بپردازد که به این شخص مادر واقعی گفته می شود.
طرف دیگر قرارداد زنِ دیگری است که برای کم کردن بخشی از فشار ناشی از هزینه های زندگی، در ازای دریافت هزینه ای که ممکن است معاش چند سال خود و خانواده اش را تامین کند، رحمش را به مدت نه ماه وقف پرورش جنینِ زوجی نابارور میکند.
صاحب رحم اجاره ای همراه همسرش و زوج صاحب جنین باید چند جلسه توسط متخصص پزشکی اجتماعی مشاوره شوند تا از همه نظر از جمله حقوقی – پزشکی و اجتماعی، اطلاعات کافی را بدست آورند . ارزیابی بالینی و آزمایشگاهی از نظر رد بیماریهای عفونی و تائید سلامت روانی – اجتماعی هم باید انجام شود.
بین صاحبان جنین و زن اجاره دهنده باید قرارداد نوشته شود.نوشتن قرارداد بسیار با اهمیت بوده لذا بهتر است با مشورت فردی آگاه مثل وکیل دادگستری یا پزشک متخصص اجتماعی، این قرار داد نوشته شود و همه شرط و شروط ها هم در آن نوشته شود.وجود قرارداد برای تشخیص اشخاصی که از نظر ژنتیکی با بچه ارتباط دارند، تعیین پدر و مادر قانونی طفل، تعیین تعهدات طرفین و شروطی که مورد توافق قرار گرفته است، دستیابی به قصد مشترک طرفین، برطرف نمودن شبهه زنا در مورد مادر جانشین و مشخص شدن نسب طفل متولد از مادر جانشین بسیار ضروری است.
هزینه رحم اجارهای چقدر است؟
هزینه رحم اجاره ای کاملا توافقی است ومعمولا رقمی بین ۱۰ تا ۳۰ میلیون تومان می¬باشد. حتی برخی ها تا ۳۵ میلیون یا بیشتر هم قبول میکنند که این مساله به توافق دو طرف بستگی دارد. علت نامشخص بودن قیمت ها اینست که متاسفانه در این زمینه قانون مشخصی وجود ندارد لذا این طرفین قرارداد هستند که با توجه به شرایط خود، مبلغ قرارداد را مشخص می نمایند.
قانون ناظر بر قرارداد رحم اجاره ای کدام است؟
در خصوص رحم اجاره ای قانون مشخصی وجود ندارد که دقیقا ناظر بر این امر باشد اما در سال ۱۳۸۲ قانونی در خصوص اهدای جنین در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید و شورای نگهبان نیز آن را در سال ۱۳۸۳ تایید کرد که می توان از آن در امر رحم اجاره ای نیز بهره برد اما در خصوص تنظیم قرارداد، ماده ۱۰ قانون مدنی راه گشا خواهد بود که مقرر می دارد: قراردادهای خصوصی نسبت به کسانی که آن را منعقد نموده¬اند، در صورتی که مخالف صریح قانون نباشد، نافذ است.
شرایط استفاده از رحم اجاره ای چیست؟
۱- داشتن برگه معرفی از پزشک معالج متخصص زنان مبنی بر لزوم استفاده از رحم اجاره ای
۲- عدم ابتلا زوجین به بیماری هایی نظیر ایدز، هپاتیت، سفلیس و …
۳- عدم اعتیاد زوجین
۴- داشتن سونوگرافی نرمال و تأیید شده توسط پزشک معالج از نظر حجم و ذخیره تخمدانها
شرایط شخص اجاره دهنده رحم چیست؟
۱- داشتن سن زیر ۳۵ سال و ترجیحاً متأهل و غیر شیرده
۲- از نظر جسمی، روحی و روانی سالم
۳- عدم استفاده از داروهای خاص
۴- عدم ابتلا به بیماری هایی که در آنها بارداری برای مادر و جنین خطرناک است.
۵- دارای حداقل یک بار تجربه به آخر رساندن حاملگی با موفقیت
۶- نداشتن سابقه سقط، زایمان زود رس، فشار خون و دیابت حاملگی و عوارض وخیم در حاملگی
۷- عدم ابتلا زوجین به بیماری هایی نظیر ایدز، هپاتیت، سیفلیس و…
۸- عدم اعتیاد زوجین و دارای سونوگرافی نرمال و تأیید شده توسط پزشک معالج، از نظر داشتن رحم سالم
مدارک لازم برای استفاده از رحم اجاره ای کدامند؟
۱- شناسنامه و کپی از صفحات اول و دوم
۲- سند ازدواج و کپی از صفحات اول تا چهارم آن
۳- یک قطعه عکس ۴×۳ از هر کدام از زوجین
۴- دفترچه بیمه
در طول انجام پروسه چه مشکلاتی ممکن است به وجود بیاید؟
۱- ممکن است به علت اختلافات یا اتفاقاتی(مانند فوت) که بین زوجین به وجود می آید، آن ها از ادامه راه منصرف شوند در نتیجه فرد اجاره دهنده رحم می ماند و بچه ای که مال خودش نیست و هزینه های گزافی که قادر به پرداخت آن¬ها نیست.
۲- احتمال دارد شخص اجاره دهنده رحم به علت عاطفه ای که نسبت به طفل پیدا می¬کند به مکان نامعاومی برود و دسترسی زوجین به نوزاد غیرممکن گردد.
۳- احتمال انتقال بیماری های ویروسی و عفونی مانند ایدز و هپاتیت و … از مادرجانشین به جنین یا برعکس، وجود دارد.
۴- ممکن است فرد اجاره دهنده رحم، جهت زودتر خلاص شدن خود و رسیدن به مابقی مبلغ قرارداد، با استفاده از دارو و روش های پزشکی، نوزاد را زودتر از موعد به دنیا بیاورد که این امر موجب نارس بودن نوزاد و بروز بیماری¬ها و مشکلات عدیده ای بر روی وی خواهد شد.
۵- ممکن است فرد اجاره دهنده رحم، در طول دوران بارداری با همسر خود، رابطه جنسی داشته باشد و این مساله موجب بروز اختلالات ژنتیکی برای نوزاد شود.
۶- از آنجائی که قانون مشخصی در این خصوص وجود ندارد، در صورت بروز مشکلات حقوقی، حل آن ها بسیار سخت خواهد بود که البته تنظیم قرارداد محکم و اصولی در این زمینه بسیار راه¬گشا خواهد بود.
فرد اجاره دهنده رحم هیچ گونه رابطه ژنتیکی با نوزاد متولد شده ندارد و مادر وی نیز محسوب نمی¬شود (هرچند برخی نظریه پردازان معتقدند شخص مذکور مادر رضاعی طفل محسوب می شود) در نتیجه پس از تولد نوزاد، این شخص هیچ گونه حقی بر وی نخواهد داشت و بلافاصله پس از تولد باید نوزاد را در اختیار پدر و مادر واقعی قرار دهد. شخص اجاره دهنده رحم حق ملاقات با نوزاد را نیز نخواهد داشت و در صورت اقدام قانونی نیز دادگاه این حق را به وی نخواهد داد مگر اینکه پدر و مادر واقعی چنین اجازه ای را بدهند که البته به دلیل بروز مشکلات در آینده این امر بعید به نظر می رسد.
شناسنامه نوزاد چگونه و به اسم چه کسی صادر خواهد شد؟
طرفین قرارداد یعنی پدر و مادر واقعی و فرد اجاره دهنده رحم، بهتر است قبل از تولد نوزاد به بیمارستانی که قرار است نوزاد در آن متولد شود مراجعه کرده و با ارائه قرارداد خود، مسئولین آنجا را در جریان بگذارند. در این حالت به هنگام تولد طفل، نام مادر واقعی در گواهی تولد قید شده و پدر و مادر واقعی در خصوص گرفتن شناسنامه برای نوزاد از ثبت احوال، با مشکل مواجه نخواهند شد.
جهت اجاره رحم چه قراردادهایی در بین مردم رایج است؟
هم اکنون در بین مردم قراردادهایی وجود دارد که از قبل آماده شده و طرفین فقط آن را امضا می نمایند اما از آنجائی که این قراردادها توسط افراد متخصص و حقوقدان تنظیم نشده لذا بسیار کلی هستند و ایرادات بزرگی دارند که در خصوص بروز مشکل بین طرفین، هیچ گونه راهکاری در این قراردادها پیش بینی نشده است.مانند این موارد:
۱-۱۱.در این قراردادها برای الزام طرفین به انجام صحیح قرارداد و استنکاف از انجام آن، هیچ گونه ضمانت اجرایی در نظر گرفته نشده است.
۲-۱۱.جهت حل اختلافات فی مابین طرفین، شرط داوری گنجانده شده که همین مساله باعث طولانی شدن روند حل مشکل و گاها حتی منجر به عدم حل مشکل می شود.
۳-۱۱.در این قراردادها، هیچ گونه نهاد نظارتی جهت انجام این قرارداد در طول دوره ۹ ماه،در نظر گرفته نشده است.
روش تنظیم قرارداد قانونی چگونه است؟
با توجه به اینکه اجاره رحم و صاحب فرزند شدن از این راه بدون هیچ گونه مشکلی، امری بسیار مهم و گاهاً دشوار است، لذا بهتر است طرفین قرارداد یعنی پدر و مادر واقعی و فرد اجاره دهنده رحم، به وکیل دادگستری مراجعه و با بیان انتظارات و خواسته ها و تعهدات خود، تنظیم قرارداد را به وی بسپارند که در این صورت هم قرارداد قانونی و اصولی تنظیم خواهد شد و هم با توجه به در نظر گرفتن جمیع جهات و موارد حقوقی، در صورت بروز هرگونه مشکلی راه قانونی جهت حل آن، باز خواهد بود. همچنین پدر و مادر قانونی و یا حتی فرد اجاره دهنده می توانند از وکیل دادگستری بخواهند که در طول ۹ ماه و تا زمان تولد طفل و یا حتی بعد از آن در صورت بروز هرگونه مشکل حقوقی در کنار آن ها بوده و اقدام به رفع مشکل بنماید.
